14 და 15 იანვარს ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში, სოფელ ბუკნარში მიმდინარე მოვლენებზე, „ადამიანის უფლებათა ცენტრმა“ (EMC)-მ იმსჯელა. ორგანიზაცია უშუალო დაკვირვების და ინტერვიუების საფუძველზე სახელმწიფოს კონკრეტულ რეკომენდაციებს უზიარებს.
ორგანიზაციაში ფიქრობენ, რომ საჭიროა დაიწყოს მუშაობა საკანონმდებლო ცვლილებებზე, რომელიც რელიგიური უმცირესობების მიმართ უფრო თანასწორი გარემოს შექმნას შუწყობს ხელს. ადამიანის უფლებათა ცენტრი ასევე, მოუწოდებს ხელისუფლებას გააძლიეროს რელიგიური შეუწყნარებლობით ჩადენილი დანაშაულების ეფექტიანი გამოძიება და მათზე შიდა უწყებრივი მონიტორინგი.
კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი რეკომენდაცია რელიგიის საკითხთა სახელმწიფო სააგენტოს გაუქმებაა, ორგანიზაცია მის მუშაობას არაეფექტურად აფასებს. მათი თქმით, სააგენტოს არც ერთი მნიშვნელოვანი პრობლემა არ გადაუჭრია, სამაგიეროდ მკვეთრად რეგრესიულ და ადამიანის უფლებების საწინააღმდეგო ინიციატივებს აჟღერებს.
„ვფიქრობთ, რომ არსებითია სახელმწიფო უწყებებმა შეისწავლონ ამგვარი რელიგიური დევნის, შევიწროების, კონფლიქტებისა და გაუცხოების პრაქტიკის სისტემური სამართლებრივი, პოლიტიკური და სოციალური მიზეზები და მას საკანონმდებლო და ინსტიტუციურ, ასევე მაკრო და მიკრო სოციალურ დონეებზე პოზიტიური ჩარევითა და რეფორმებით უპასუხონ.
ადგილობრივ მოსახლეობასთან საუბრისას დგინდება, რომ სოფლის მცხოვრებლებს შორის ურთიერთობა 2020 წლის დეკემბერში დაიძაბა, მას შემდეგ, რაც სოციალურ ქსელში გავრცელდა ინფორმაცია იმის შესახებ, რომ მუსლიმი თემი სოფელში მეჩეთის აშენებას გეგმავდა. მიუხედავად იმისა, რომ მუსლიმმა თემმა ეს ფაქტი უარყო და ადგილობრივ მართლმადიდებელ მოსახლეობას განუმარტა, რომ მხოლოდ პარასკევის ლოცვის კოლექტიური შესრულება სურდათ, ამ აღიარებამ და დაპირებამ მეზობლებს შორის დაძაბულობა ვერ გადაჭრა“,- წერს EMC.
EMC წერს, რომ სამწუხაროდ, სახელმწიფო უწყებების მხრიდან, ამ კონფლიქტებს სათანადო სამართლებრივი და პოლიტიკური რეაგირება არ მოჰყოლია. მათი თქმით, მნიშვნელოვანია სახელმწიფომ ბუკნარში და სხვა ამგვარ თემებში გრძელვადიანი ტრანსფორმაციული პოლიტიკა გაატაროს.
- საქართველოს მთავრობამ შეიმუშაოს რელიგიის თავისუფლებასთან დაკავშირებული პოლიტიკის რეფორმის თანმიმდევრული გეგმა, რომელიც ადგილობრივი და საერთაშორისო აქტორების რეკომენდაციებს, ასევე, სახალხო დამცველთან არსებულ რელიგიათა საბჭოსთან და ადამიანის უფლებათა აქტორებთან ორგანიზებულ დემოკრატიულ კონსულტაციებს დაეფუძნება;
- გააუქმოს რელიგიის საკითხთა სახელმწიფო სააგენტო და რელიგიურ და საზოგადოებრივ ორგანიზაციებს შორის კომუნიკაციისა და პოლიტიკის კოორდინაციის ახალ მოდელზე იმუშაოს, რომელიც შექმნილი ნეგატიური გამოცდილებების კრიტიკულ ანალიზსა და შესაბამის აქტორებთან დემოკრატიულ კონსულტაციებს დაეფუძნება;
- სხვადასხვა უწყების ერთობლივი მონაწილეობითა და ინტერდისციპლინური ცოდნებისა და ინსტრუმენტების გამოყენებით, შეიმუშაოს და განახორციელოს სოფელ ბუკნარსა და რელიგიური კონფლიქტების გამოცდილების მქონე ან რისკის წინაშე მდგარ თემებში სოციალური ცვლილებებისკენ მიმართული გრძელვადიანი სამუშაოები.
- საქართველოს პარლამენტმა რელიგიის თავისუფლების სფეროში მთავრობის პოლიტიკა დაუქვემდებაროს თავის საგანგებო ზედამხედელობას;
- სახალხო დამცველის, სახალხო დამცველის ქვეშ არსებულ რელიგიათა საბჭოს, ადამიანის უფლებათა ადგილობრივი და საერთაშორისო აქტორების რეკომენდაციების შუქზე დაიწყოს საკანონმდებლო ცვლილებები, რომელიც რელიგიური უმცირესობების მიმართ უფრო თანასწორი გარემოს შექმნას შუწყობს ხელს.
- საქართველოს განათლების, მეცნიერების, კულტურისა და სპორტის სამინისტრომ შეისწავლოს ბუკნარის სკოლაში გაუცხოების შემქმნელი ვითარების მიზეზები და მიიღოს ყველა ზომა მათ აღმოსაფხვრელად;
- შეიმუშაოს სპეციალური გაიდლაინები და პროგრამები საჯარო სკოლებში მულტიკულტურული, თანასწორი გარემოს შესაქმნელად, და აღნიშნული პროგრამები პირველ რიგში კონფლიქტის გამოცდილების მქონე თემების სკოლებში დანერგოს.
- საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრომ შეიმუშაოს და დანერგოს რელიგიური და ეთნიკური კონფლიქტების გამოვლენის, თავიდან აცილებისა და სათანადო რეაგირების გაიდლაინი, რომელიც სხვა ქვეყნების საუკეთესო გამოცდილებებსა და ადამიანის უფლებების სტანდარტებს დაეფუძნება;
- კიდევ უფრო გააძლიეროს რელიგიური შეუწყნარებლობით ჩადენილი დანაშაულების ეფექტიანი გამოძიება და მათზე შიდა უწყებრივი მონიტორინგი.
- საქართველოს პროკურატურას გააძლიეროს რელიგიური შეუწყნარებლობით ჩადენილი დანაშაულების გამოძიების პროცესზე ზედამხედველობა და სამართლიანი და ადეკვატური სამართლებრივი რეაგირება.
- ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის მერიასა და საკრებულოს თავისი კომპეტენციების ფარგლებში შეიმუშაოს თანასწორობის მხარდამჭერი პროგრამები მულტირელიგიურ და მულტიეთნიკურ სოფლებში, და განსაკუთრებით გააძლიეროს მულტიკულტურული მიდგომების დანერგვა ადგილობრივი კულტურის პოლიტიკაში;
- გააღრმაოს თავისი თანამშრომლების ცოდნა რელიგიის თავისუფლების, თანასწორობისა და კონფლიქტების ტრანსფორმაციისა და მართვის სფეროში.
შეგახსენებთ, 14-15 იანვარს ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში, სოფელ ბუკნარში რელიგიურ ნიადაგზე დაპირისპირება მოხდა.მუსულმანები მეჩეთის მოწყობას და ლოცვის უფლებას ითხოვდნენ, რასაც მართლმადიდებლები აპროტესტებდნენ.დავა კონფლიქტში გადაიზარდა. საბოლოოდ კი მხარეების შერიგება მოხდა.
ავტორი: ნინე ულუმბელაშვილი
